Enerji sektöründe faaliyet gösteren kritik altyapı işletmecileri için epdk siber güvenlik yetkinlik modeli, kurumsal direncin artırılmasında temel bir yol haritası sunar. Bu model, elektrik, doğalgaz ve petrol piyasalarında faaliyet gösteren lisans sahibi tüzel kişilerin bilgi teknolojileri ve operasyonel teknoloji sistemlerini güvence altına almasını zorunlu kılan katı kurallar içerir. Enerji sektörü iso 27001 entegrasyonu sayesinde, kurumlar hem ulusal düzenleyici kurumun beklentilerini karşılar hem de uluslararası geçerliliğe sahip bir Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi kurar.
Regülasyonların getirdiği zorunluluklar, enerji şirketlerinin sadece idari değil aynı zamanda derinlemesine teknik tedbirler almasını gerektirir. Üretim tesisleri, dağıtım şebekeleri ve denetim kontrolü ile veri toplama ağları gibi kritik varlıklar, siber saldırganların hedefi haline gelmiştir. Bu nedenle modelin öngördüğü yetkinlik seviyelerine ulaşmak, organizasyonun sürekliliği için hayati önem taşır. Enerji şirketleri için bu tür süreçler, kapsamlı bir iso-27001-danismanlik-hizmeti/ hizmetiyle desteklendiğinde olası uyumsuzlukların önüne geçilir.
İçerik
EPDK Siber Güvenlik Yetkinlik Modeli Nedir ve Kimleri Kapsar?
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan siber güvenlik yetkinlik modeli, enerji piyasasında faaliyet gösteren organize sanayi bölgeleri, elektrik üretim, iletim ve dağıtım şirketleri ile doğalgaz piyasası oyuncularını kapsar. Model, kurumların siber olaylara karşı hazırlık seviyelerini ölçmek, zafiyetlerini belirlemek ve sürekli iyileştirme döngüsü oluşturmak amacıyla tasarlanmıştır.
Kurumlar, bu model kapsamında olgunluk seviyelerini 1 ile 5 arasında değerlendirmek zorundadır. Hedeflenen olgunluk seviyesine ulaşmak için dokümante edilmiş süreçler, yetkin personel, izleme altyapıları ve sızma testleri gibi proaktif adımlar atılmalıdır. Enerji şirketleri için bu süreç, kapsamlı bir iso-27001-danismanlik-hizmeti/ süreciyle birleştirildiğinde denetim başarısı katlanarak artar. Ayrıca kurumların kurumsal olgunluğunu artırmak için bgys-danismanlik/ hizmetimizden faydalanması süreçleri hızlandırır. Bu bağlamda, egitim-hizmetleri/ faaliyetleri de personelin yetkinlik kazanmasında kritik bir rol oynar.
Enerji Sektöründe Siber Güvenlik ve ISO 27001 Neden Kritik?
Enerji arz güvenliği, ulusal güvenliğin doğrudan bir parçasıdır. Dağıtım şebekelerini yöneten endüstriyel kontrol sistemleri ile kurumsal bilişim ağlarının entegre çalışması, saldırı yüzeyini genişletmektedir. Bu noktada ISO/IEC 27001:2022 standardının Madde 4 gereklilikleri, enerji şirketlerinin iç ve dış hususları analiz etmesini sağlar.
Denetimlerde sık görülen bulgular arasında, kurumsal ofis ağı ile endüstriyel operasyonel teknoloji ağının yeterince ayrıştırılmamış olması yer alır. Denetçiler, bu riskin yönetilmesi için Madde 6.1.2 risk değerlendirme sonuçlarına dayanan somut eylem planları ve Uygulanabilirlik Bildirgesi talep ederler. Ayrıca, tedarikçi zincirinden gelen risklerin yönetimi için A.5.19 tedarikçi ilişkilerinde bilgi güvenliği kontrolünün eksiksiz uygulanması şarttır.
Model ile ISO/IEC 27001:2022 Eşleme Tablosu
EPDK modelindeki gereksinimler ile ISO 27001 Ek-A kontrolleri birebir örtüşmektedir. Aşağıdaki tablo, bu iki yapı arasındaki temel köprüleri göstermektedir.
| EPDK Yetkinlik Alanı | İlgili ISO 27001:2022 Madde / Kontrol | Beklenen Kurumsal Kanıt | İç Denetim Odak Noktası |
|---|---|---|---|
| Varlık Yönetimi | Madde 6.1 & A.5.9 | OT ve BT varlık envanteri listesi | Kritik varlıkların sahipliği |
| Erişim Kontrolü | A.8.2, A.8.3, A.8.5 | Yetkilendirme matrisi ve log kayıtları | Ayrıcalıklı hesap yönetimi |
| Olay Yönetimi | A.5.24, A.5.25, A.5.26 | Olay müdahale planı ve tatbikat tutanağı | Müdahale süreleri ve analiz |
| Ağ Güvenliği | A.8.20, A.8.22 | Firewall kural listeleri ve VLAN şemaları | Ağ segmentasyon doğrulaması |
| İş Sürekliliği | A.5.29, A.5.30 | Felaket kurtarma planı ve test raporu | Geri dönüş süreleri (RTO/RPO) |
Adım Adım Entegrasyon ve Uygulama Süreci
Enerji şirketlerinin bu uyum sürecini hatasız tamamlaması için disiplinli bir yol izlemesi gerekir. Danışmanlarımız rehberliğinde yürütülen bu süreç, organizasyonun operasyonel akışını aksatmadan devreye alınır.
- Kapsam Analizi ve Boşluk Tespiti: EPDK gereksinimleri ile mevcut BGYS durumunun karşılaştırılması. Sorumlu: Bilgi Güvenliği Komitesi. Çıktı: Boşluk analizi raporu.
- Risk Değerlendirme ve İşleme: Kritik varlıkların tespiti, tehditlerin modellenmesi ve ISO 27001 Madde 6.1.3 uyarınca risk işleme planının hazırlanması. Sorumlu: Risk Yöneticisi. Çıktı: Risk değerlendirme matrisi.
- Teknik Sıkılaştırma ve Testler: Ağ mimarisinin gözden geçirilmesi, uç noktaların korunması ve altyapının sizma-testi-pentest-hizmeti/ ile test edilmesi. Sorumlu: Sistem ve Ağ Uzmanları. Çıktı: Sızma testi ve zafiyet tarama raporu.
- Farkındalık ve Eğitimler: Personelin siber tehditlere karşı bilinçlendirilmesi. Sorumlu: İK ve Bilgi Güvenliği Ekibi. Çıktı: Eğitim katılım tutanakları ve test sonuçları.
- İç Denetim ve Yönetimin Gözden Geçirmesi: Madde 9.2 iç denetim ve Madde 9.3 YGG toplantısının icra edilmesi. Sorumlu: İç Tetkikçiler. Çıktı: İç denetim raporu ve YGG tutanağı.
Denetimde İstenen Somut Kanıtlar ve Teknik Yapılandırmalar
Düzenleyici denetimlerde ve belgelendirme süreçlerinde beyana dayalı yönetim kabul görmez. Denetçilerin ve otoritelerin görmek istediği bazı somut kanıt türleri şunlardır:
- Erişim Gözden Geçirme Tutanakları: Üç aylık periyotlarla ayrıcalıklı kullanıcı haklarının yöneticiler tarafından onaylandığını gösteren imzalı listeler.
- Yedekten Geri Dönüş Testi Tutanağı: Tarih, geri yüklenen sistem, süre, sonuç ve onaylayan yetkilinin imzasını içeren kayıtlar.
- Teknik Açıklık Yönetimi Raporları: A.8.8 kontrolü kapsamında sistemlerde taranan zafiyetlerin kapatılma sürelerini gösteren bilet sistem çıktıları.
Linux tabanlı kritik sunucularda denetçilerin doğruladığı temel denetim loglaması için auditd yapılandırması örnek olarak şu kuralı içerebilir:
## Kritik sistem dosyası değişikliklerinin izlenmesi
-w /etc/passwd -p wa -k identity
-w /etc/shadow -p wa -k identity
-w /etc/security/opasswd -p wa -k identity
Sık Yapılan Hatalar ve Kaçınma Yolları
Enerji sektöründeki uyum projelerinde karşılaşılan hatalar, denetim sürecinin uzamasına veya uygunsuzluk alınmasına yol açar.
- Operasyonel Teknoloji Ağlarının Hariç Tutulması: Sadece kurumsal ofis ağının kapsama alınması ve SCADA sistemlerinin denetim dışı bırakılması en büyük hatadır. Tüm kritik varlıklar BGYS kapsamına dahil edilmelidir.
- Güncel Olmayan Varlık Envanterleri: Donanım ve yazılım envanterlerinin manuel tutulması ve periyodik olarak güncellenmemesi risk analizi kalitesini düşürür.
- Zafiyet Yönetiminin İhmal Edilmesi: Sızma testi yaptırıldıktan sonra bulguların kapatılmaması ve yeniden test edilmemesi, teknik kontrollerin yetersiz kalmasına neden olur.
- Üst Yönetim Desteğinin Eksikliği: Bilgi güvenliği projelerinin sadece BT departmanının sorumluluğunda görülmesi, kaynak yetersizliğine yol açar.
Enerji Şirketleri İçin Uyumluluk Kontrol Listesi
Kurumunuzun hazırlık seviyesini ölçmek için aşağıdaki kontrol listesini kullanabilirsiniz:
- EPDK yetkinlik modeli kriterleri ile ISO 27001 maddeleri haritalandırıldı mı?
- SCADA ve operasyonel teknoloji ağları BGYS kapsam sınırları içine dahil edildi mi?
- Kurum genelinde risk değerlendirmesi yapıldı ve Uygulanabilirlik Bildirgesi hazırlandı mı?
- Tüm kritik sistemler için periyodik sızma testi ve zafiyet taramaları planlandı mı?
- Personel için bilgi güvenliği farkındalık eğitimleri tamamlandı mı?
- Bilgi güvenliği olaylarına müdahale planı oluşturuldu ve tatbikat yapıldı mı?
- Yedekleme ve felaket kurtarma senaryoları test edilerek dokümante edildi mi?
- Tedarikçi ve bakım firmalarının uzaktan erişimleri güvenlik politikalarına bağlandı mı?
Hizmet almadan önce ilgili düzenlemenin aradığı yetkinlik şartlarını doğrulayın.
Sıkça Sorulan Sorular
EPDK siber güvenlik yetkinlik modeli zorunlu mu?
Evet, enerji piyasasında lisans sahibi olan ve kritik altyapı işleten tüzel kişiler için ilgili kurul kararları ve rehberler doğrultusunda bu modelin gereklerini yerine getirmek yasal bir zorunluluktur. Uyum sağlamayan kuruluşlar idari yaptırımlarla karşılaşabilir.
ISO 27001 belgesi EPDK modelini tamamen karşılar mı?
ISO 27001 belgesi, bilgi güvenliği yönetim sisteminin uluslararası standartlarda kurulduğunu kanıtlar ve modelin altyapısının büyük bölümünü karşılar. Ancak enerji sektörüne özel operasyonel teknoloji güvenliği ve endüstriyel kontrol sistemleri gereksinimleri için ek teknik tedbirlerin alınması gerekebilir.
SCADA ağları bu kapsamda nasıl değerlendirilir?
SCADA ve operasyonel teknoloji ağları, enerji şirketlerinin en kritik varlıkları arasında yer alır. Bu ağların izlenmesi, segmentasyonu ve erişim kontrollerinin sıkılaştırılması, denetimlerde öncelikli incelenen alanlardır.
Uyum süreci ne kadar sürer?
Kurumun mevcut altyapı olgunluğuna, varlık envanterinin durumuna ve çalışan sayısına bağlı olarak danışmanlık ve hazırlık süreci genellikle birkaç ay sürmektedir. Kapsamın büyüklüğü süre üzerinde doğrudan etkilidir.
Sızma testi bu model için gerekli midir?
Evet, hem EPDK yetkinlik modeli hem de ISO 27001 A.8.8 ve ilgili güvenlik kontrolleri gereği sistemlerin teknik açıklıklarının test edilmesi ve sızma testlerinin düzenli olarak yapılması zorunludur.
Danışmanlık hizmeti almak şart mı?
Uyum sürecinin eksiksiz ve hatasız yürütülmesi, dokümantasyonun standartlara uygun hazırlanması ve teknik sıkılaştırmaların doğru yapılandırılması için profesyonel danışmanlık almak süreci hızlandırır ve başarı şansını artırır.
Kaynaklar
- https://www.epdk.gov.tr (yeni sekmede açılır)
- https://www.iso.org (yeni sekmede açılır)
- https://www.mevzuat.gov.tr (yeni sekmede açılır)
Sonuç ve Teklif
Enerji sektöründeki siber güvenlik yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmek ve denetimlere güvenle hazırlanmak için uzman ekibimizden destek alabilirsiniz. Ücretsiz ön görüşme ve teklif için formu doldurun.
Hazırlayan: ISO 27001 Danışmanlık uzman ekibi (BGYS danışmanları ve sızma testi uzmanları).

